Uitdagingen voor
een gezonde leefomgeving
De leefomgeving krijgt pas waarde door de betekenis die door de bewoners en gebruikers op die plek ontstaat.
De leefomgeving als deel van een groter ecosysteem waarin mensen en natuur verbonden zijn.
We zien het als onze verantwoordelijkheid om, samen met bewoners, leefomgevingen te creëren waarin we allemaal willen leven. Zo zetten we ons in voor het creëren van natuurinclusieve oplossingen die blijvende positieve maatschappelijke waarde leveren voor het dagelijks leven van iedere bewoner.
Om de gezondheid en welzijn van mensen te beschermen en te verbeteren is een ecologische, rechtvaardige, uitnodigende, gezonde en klimaat robuuste samenstelling en inrichting van de leefomgeving nodig, met voldoende basisvoorzieningen, zodat iedereen kan meedoen.
Natuurinclusieve stad
Een natuurinclusieve stad wordt beschreven als een stad waarin natuur, biodiversiteit en ecologische processen een volwaardige plaats innemen in de leefomgeving. Een plek waarin mensen, planten en dieren op een duurzame wijze kunnen samenleven en elkaar versterken.
Vanuit een filosofisch perspectief gezien is een natuurinclusieve stad een stad waarin mensen zichzelf zien als onderdeel van een groter levend ecosysteem. Hierin biedt de inrichting van de leefomgeving ruimte aan het samenleven van mensen en andere levensvormen.
Voor een mensgerichte gebiedsontwikkeling ligt voor ons de focus op een stedelijk ecosysteem waarin de inrichting van gebouwen, openbare ruimte en infrastructuur de biodiversiteit, ecologische processen en de samenhang tussen mens en natuur actief ondersteunen. Het gaat hierbij voor ons niet alleen om 'meer groen', maar om functionerende ecosystemen. Een aantal belangrijke principes voor ons zijn:
- ecologische verbindingen creëren;
- water en bodem als basis nemen;
- klimaatadaptatie combineren met natuur;
- leefbare ruimte voor gemeenschapsvorming;
- mens en natuur onderdeel maken van ontwerp;
- bewustzijn van hulpbronnen en duurzaamheid;
- biodiversiteit versterken.
"Het creëren van een regeneratieve, bloeiende toekomst voor iedereen."
Een systeem van ontwikkelingstechnologieën en -strategieën dat erop gericht is het vermogen van levende wezens om samen te evolueren te versterken. Het doel is dat de planeet haar potentieel voor diversiteit, complexiteit en creativiteit kan blijven ontwikkelen. Hiervoor worden menselijke activiteiten in harmonie gebracht met de voortdurende evolutie van het leven op onze planeet, terwijl wij tegelijkertijd ook ons eigen menselijke potentieel blijven ontwikkelen.
Regeneratieve ontwikkeling biedt hiervoor het kader en bouwt de benodigde lokale capaciteit op om ervoor te zorgen dat regeneratieve ontwerpprocessen door de tijd heen een zo groot mogelijke systemische invloed en ondersteuning kunnen realiseren.
(Mang & Reed, 2012)
Uitnodigende gezonde stad
In een uitnodigende gezonde stad ervaren bewoners en gebruikers uit de fysieke omgeving een stimulans om naar buiten te gaan, te bewegen, te ontspannen te ontmoeten en zich prettig te voelen. Vanuit een filosofische perspectief zou het een stad zijn die door haar vorm, samenhang en inrichting het goede leven faciliteert: waarin gedeelde ruimte, gedrag en menselijke ervaring op elkaar zijn afgestemd. Voor ons ligt de focus op een stedelijke inrichting waarin de stad, de ontmoeting tussen mensen en het klimaat op een natuurlijke manier samenhangen, waarmee de verandering naar gezond gedrag, ontmoeting en welzijn laagdrempelig wordt.
"Creëer de omgeving waarin gezond en gelukkig leven als vanzelf gebeurt."
Een staat die vanuit de inrichting van de leefomgeving de voorwaarden schept voor het fysieke, mentale en sociale welzijn van mensen. Dat de omgeving waarin we leven ons beschermt tegen gezondheidsrisico’s en het door haar inrichting makkelijker maakt om actief te blijven, goed te eten, te ontspanning, anderen te ontmoeten en sociaal verbonden te zijn. Waarbij het rechtvaardig is als iedereen de kans heeft zo gezond mogelijk te zijn.
(Who, 1986, RIVM, Gehl)
©Procept
Rechtvaardige stad
In een rechtvaardige stad ervaren bewoners en gebruikers een leefomgeving die zo ontwikkeld, ontworpen en beheerd is dat iedereen – ongeacht leeftijd, inkomen, achtergrond en/of de fysieke mogelijkheden – gelijke kansen heeft op gezondheid, veiligheid, ontmoeting, natuur, toegankelijkheid, duurzaamheid, ontplooiing, participatie en kwaliteit van leven.
Vanuit een filosofische perspectief spreken we van een rechtvaardige leefomgeving waarin iedere bewoner daadwerkelijk de mogelijkheid heeft om een waardig, gezond en betekenisvol leven te leiden, en waarin de vorm, samenhang en de inrichting van de leefomgeving dit faciliteert. Voor ons ligt hier de focus op gemeenschapsvorming en betrokkenheid van bewoners om in participatie met alle betrokken partijen, met kleine interventies, initiatieven voor de leefomgeving te realiseren
Het streven naar een leefomgeving waarin iedereen de mogelijkheid heeft om een betekenisvol en gezond leven te leiden. Dit betekent dat kansen, kwaliteiten, voorzieningen en lasten eerlijk worden verdeeld, verschillen in behoeften en obstakels worden erkend en aangepakt.
Een omgevingsgerichte benadering waarin mensen luisteren naar elkaars geleefde ervaringen en perspectieven waarmee we verbinden met en voortbouwen op wat we gemeen hebben en gemeenschappen een actieve rol spelen bij het creëren en realiseren van gemaakte keuzes.
(Gehl, Franke & Veldhuis 2024)
"Creëer een stad om in te wonen, maar ook om haar samen vorm te geven."
Waaraan we, samen, werken
De Leefomgeving is de plek waar mensen wonen en hun dagelijkse leven vormgeven. Waar wonen, economie, kansen, gezondheid, natuur en klimaat niet los van elkaar, maar in samenhang bestaan.
Openbare ruimte & voorzieningen is de collectief en fysiek toegankelijk te gebruiken ruimte. Waarin middelen en structuren de mogelijkheden, het welzijn en het welbevinden van mensen vergroten.
Uitnodigende gezonde stad is een leefomgeving die zo is ingericht dat op een natuurlijke wijze de gezondheid, beweging, ontmoeting en welzijn voor alle inwoners actief bevordert en zichtbaar beschermt.
Gezondheidsrisico's van de leefomgeving zijn fysieke, sociale en ecologische omgevingsfactoren die de kans op gezondheidsproblemen, ziekte, stress of vroegtijdige sterfte vergroten.
Verkennen en verbeelden van de leefwereld
Onze focus is gericht op de 'leefwereld' van mensen. Met bewoners, gebruikers en betrokkenen observeren we de bestaande leefomgeving en zetten ieders creativiteit in om wat we samen delen te verbeelden. Deze verschillende perspectieven vormen het beeld om in dialoog ieders behoefte en verwachtingen, van de buitenruimte, centraal te stellen en met elkaar op zoek te gaan naar wat we gemeen hebben.
Na dat de gemeenschap elkaar heeft kunnen ontdekken worden de gedeelde waarden afgestemd met de maatschappelijke ambities waarmee we helpen creatieve gebruikspatronen te definiëren. Hierbij staan de volgende uitgangspunten binnen de leefomgeving centraal: gezondheid, sociaal, mobiliteit en klimaat om de blijvende ontwikkeling te kunnen ondersteunen.
